Aínda que resulte paradoxal, Galiza ten máis votantes que habitantes. Por mor do voto emigrante, o número de electores supera en 150.000 ao de residentes, mentres que o país segue a perder deputados nas Cortes. O BNG acusa o PP e o PSOE de pactar para reservarse unha bolsa de 400.000 votos da diáspora.
Dende hai vinte anos, o voto emigrante vén protagonizando a crónica de sucesos nas páxinas dos xornais. Latinoamérica é a zona onde se concentra a maior bolsa de emigrados, polo que se dá un maior número de irregularidades. Tamén en Europa, nun país co mellor sistema postal do mundo, como é Suíza, se teñen dado casos como o dunha persoa, interesada en desvear a vulnerabilidade do voto, que tivo a posibilidade de votar por vinte e catro electores diferentes.
No 1989, cando o número de votantes aínda era baixo, Manuel Fraga obtivo a súa primeira maioría absoluta. Unha maioría que tanto a estatística como a lóxica lle negaban. Ese mesmo ano, o voto CERA de Ourense tivo un estraño comportamento. O PSOE (que gobernaba en Santiago e Madrid) gañara sobradamente en todas as circunscripcións da emigración, pero en Ourense o PP destacárase en cabeza o xusto para que Fraga se fixese co poder. A inhibición do Goberno de Madrid perante o sospeitoso resultado, impediu que Laxe seguise presidindo a Xunta.
As irregularidades de todo tipo para avultar a calquera prezo o CEDA apareceron con Fraga xa na Xunta. Emisións de votos pola mesma persoa, xente que votaba en tres países diferentes, o turismo político ou votos en sedes partidarias axudaron a crear a desconfianza ao redor do voto emigrante.
Malia que todos os procesos electorais dos últimos anos poñen en evidencia as graves irregularidades, a revisión do voto da diáspora non se producirá antes dos próximos comicios xerais. Mentres os debates continúan abertos, o Censo de Residentes Ausentes do Estado español non deixa de medrar. Pasouse dos 257.000 votantes potenciais no 1986 ao 1.100.000 votantes na actualidade, cifra que se incrementará cando se nacionalicen os netos dos emigrantes.
Sen cambios
Que todo siga como até o de agora é o desexo do PP e do PSOE de cara á reforma o voto emigrante. De aí que os representantes do BNG abandonasen a comisión do parlamento galego que estudaba propor a modificación da Lei Electoral. A comisión, creada durante o período preelectoral, preparaba un amplo programa de traballo sen resultados finais. A acusación de Carlos Aymerich e de Iago Tabarés, ambos os dous deputados nacionalistas, sinalaba o PP e o PSOE como artífices dun acordo para manter durmidos os debates co fin de non abordar ningún cambio antes das xerais.
Pola súa banda, PP e PSOE argumentaron que como a comisión galega se constituíu para propor cambios na Lei Orgánica de Réxime Electoral, sería imposíbel cubrir os prazos antes do vindeiro mes de marzo. Ano tras ano, populares e socialistas veñen a ofrecendo a mesma disculpa. Para modificar a lei só sería preciso unha maioría absoluta nas Cortes. As mudanzas seguen a omitirse malia que todos os grupos políticos saben da existencia de irregularidades no voto emigrante.
O cadro de resultados explica o motivo polo cal as forzas estatais prefiren non tocar nada. Máis do 80% dos votos están dirixidos ao PP e ao PSOE, e só alternan segundo quen ostenta o goberno en Madrid.