Hai dous anos a política galega comezaba unha nova andaina co PSOE e o BNG como protagonistas dun cambio de orientación radical. Milleiros de cidadáns optaron por arrebatarlle o poder a Fraga. Era entón cando se abría paso un vieiro esperanzador para nacionalistas e socialistas. No ecuador da lexislatura aínda quedan pendentes causas como a creación do grupo lácteo galego ou a reforma da lei para o control da enerxía eólica. Polo de agora son vinte e tres as leis que os socios da Xunta aprobaron durante os dous anos de goberno. As galescolas, a selección galega de fútbol, os soldos dos cargos públicos na Rede, a Policía Autonómica, a lei de igualdade, o incremento do gasto social... serviron para darlle a Galiza un pulo que a dinamizaba logo do período de receso do Goberno do PP.

Agora que dá comezo o vindeiro período da lexislatura, Touriño e Quintana vense na obriga de cumprir os retos do pacto programático do PSOE o do BNG. O traslado de Ence, a redución da Administración paralela, o traspaso de competencias, a reforma da CRTVG e a galeguización da Administración da Xustiza son algún dos proxectos recollidos na axenda da Xunta. Tamén se prevé a aprobación dunha futura lei de Universidades e outra de Ordenación Agraria. PSOE e BNG pretenden que nos próximos dous anos se creen as áreas metropolitanas, unha institución para promover o galego no exterior e un grupo lácteo que fortaleza a gandería galega.

O control da enerxía eólica como causa pendente

 Galiza xa fora unha gran potencia hai máis de setenta e cinco anos, cando os oligopolios eléctricos se fixeron coas concesións para explotar as mellores terras e os ríos galegos. O futuro da enerxía atópase agora nas eólicas, sector cunhas inmensas posibilidades para Galiza. O potencial eólico dos montes galegos precisa dunha reforma urxente para controlar a produción eólica dende o país, algo que vén reclamando o BNG tempo atrás. Agora, a Xunta pretende que a enerxía eólica sexa visada desde Santiago e que os seus beneficios apoien o desenvolvemento de Galiza en xeral e dos propietarios do monte en particular. O Goberno de Fraga hipotecou a enerxía eólica galega no 2001, ano no que repartiu a xeografía concedéndolle as mellores áreas de vento ás grandes empresas españolas, Fenosa, Endel, Iberdrola e Endesa. Hoxendía é imposíbel outorgarlle a concesión a unha nova empresa porque, aínda que existe espazo, ninguén pode entrar nunha zona entregada a outra compañía.

 A UE demandou do Goberno español que modifique a lexislación sobre as concesións hidroeléctricas por considerar que é contraria aos principios da libre competencia. Daquela, os ríos galegos tamén foran repartidos entre as grandes empresas de enerxía. Agora, a Consellaría de Industria e as empresas do sector eólico apuntan que no caso de presentar un contencioso perante a UE, esta anularía as concesións outorgadas pola anterior Xunta. Non obstante, o actual Goberno de Zapatero semella reacio a enfrontarse cos oligopolios eléctricos.

O senador e coordenador da Executiva do BNG, Francisco Jorquera, lamenta que o entreguismo do Goberno de Madrid ás grandes corporacións “impida realizar unha política enerxética propia e consonte aos intereses dos distintos territorios do Estado”. Jorquera contrapón a política dos socialistas coa que está a promover o Goberno galego desde Industria.

A Xunta pretende aprobar no 2008 o Plano Eólico mediante un decreto lei rexido pola transparencia no que se recolla o coidado ambiental, a reordenación do territorio, o interese xeral e os principios da libre concorrencia. O borrador redactado pola Consellaría de Industria acubilla unha medida de gran relevancia, a de declarar caducados os dereitos adquiridos por todos os promotores actuais, o que significa que poderían acceder ás concesións outras empresas. Varias compañías de capital galego que se vían imposibilitadas polo reparto actual amosan o seu interese polo proxecto. O BNG pretende que unha parte dos beneficios revertan nos galegos, algo que non acontece hoxendía. Acciona, a empresa máis beneficiada naquel momento, non creou ningún posto de traballo en Galiza e ademais paga os tributos en Madrid.

Outra das cláusulas que recolle o borrador refírese aos propietarios dos montes. Industria quere establecer unha puntuación maior para aquelas empresas que remuneren os propietarios. Até o de agora, as compañías eólicas non tiñan a obriga de acadar un acordo cos propietarios, xa que accedían acolléndose ao dereito de expropiación que fixaba prezos ridículos.

Á hora de adxudicar os parques eólicos valorarase o investimento en instalacións industriais e plantas de compoñentes eólicos. Industria tamén aspira a incluír no novo decreto unha cláusula que impida a concentración dos parques eólicos. No novo decreto contémplase que a concesión dos 2.500 megavatios que Galiza pretende adxudicar até o 2012 se realicen dunha soa vez. Ao xestionar todos os megavatios á vez, terase máis control para que non se dea unha concentración.

 A antiespeculación é outra das medidas que acolle o borrador. O obxectivo pasa por evitar a compra-venda dos dereitos eólicos. Tamén se inclúe un apartado que obriga as empresas a acreditar fondos propios que cubran, polo menos, o 20 por cento do investimento. Nos últimos dez anos, máis da metade dos parques mudaron de mans antes da instalación do primeiro aeroxerador, mercados case sempre polas grandes empresas.